Kısa yanıt: serbest kloru (FC) 1 ppm yükseltmek için:
| Spa havuzu hacmi | %56’lık granül diklor | %10’luk sıvı klor | %6’lık kokusuz çamaşır suyu |
|---|---|---|---|
| 800 L (≈211 gal, küçük şişme) | 1,4 g | 8 mL | 13 mL |
| 1.000 L (≈264 gal) | 1,8 g | 10 mL | 16 mL |
| 1.514 L (400 gal, tipik akrilik) | 2,7 g | 15 mL | 24 mL |
| 1.900 L (≈500 gal) | 3,4 g | 19 mL | 31 mL |
Gereken ppm sayısıyla çarpın. Örneğin 400 galonluk bir spa havuzunu 1’den 4 ppm’e çıkarmak için 8,1 g diklor gerekir. Hesaplayıcı hacminizi, ürün konsantrasyonunuzu ve hedefinizi hesaba katar. Tablodaki çamaşır suyu dozları ABD’deki %6’lık ev tipi çamaşır suyu içindir; Türkiye’de satılan çamaşır suyu çoğu zaman daha zayıftır, bu yüzden hesaplayıcıya etiketinizdeki yüzdeyi girin.
Başlangıçta granülleri tartın. Ölçekler ve çay kaşıkları ürüne ve ne kadar sıkıştırıldıklarına göre değişir. Diklorunuzdan bir silme ölçeği bir kez mutfak terazisinde tartın; her ölçeğin ne kadar eklediğini bilirsiniz.
Hangi seviyeyi hedeflemelisiniz?
- Suya girme aralığı: pH 7,2–7,8 iken 3–5 ppm serbest klor. Uygulama ve hesaplayıcılar 4 ppm’i hedefler.
- CDC önerisi: spa havuzlarında en az 3 ppm serbest klor (CDC) ve 10 ppm üzerinde kimse suda olmamalı.
- Ürün etiketleri: EPA’ya kayıtlı birçok klor etiketi 5 ppm’in üzerinde spa havuzuna girilmemesini söyler. 5’in üzerindeyse bekleyin ve yeniden test edin.
- Diklordan gelen CYA varken klorunuzun daha fazlası yedekte tutulur; bu yüzden minimum da CYA ile birlikte yükselir (havuzlarda olduğu gibi CYA’nın %7,5’i). Aşağıdaki yöntemle CYA’yı yaklaşık 30 ile 40 ppm’de tutmak minimumu 3 ppm’de tutar, böylece 3–5 ppm etkili kalır. CYA 40 ppm’in üzerindeyse suyu boşaltın.
- Stabilizatör ve halk sağlığı önerileri: CDC, dezenfeksiyonu yavaşlattığı için spa havuzlarında stabilizatör (CYA) kullanılmamasını önerir (CDC). “Önce diklor, sonra çamaşır suyu” yöntemi onu bilerek düşük tutar; hiç stabilizatör olmadan yalnızca çamaşır suyu ise diğer iyi seçenektir (aşağıda).
- pH 7,4–7,6 kloru konforlu ve etkili tutar. Klorun peşine düşmeden önce alkaliniteyi ve pH’ı kontrol edin.
Ne zaman suya girebilirsiniz? Serbest klor 3 ile 5 ppm arasında ve CYA’nızın en az %7,5 kadarı (brom 4 ile 6) ve pH 7,2 ile 7,8 arasındayken, bir şey ekledikten en az 15 dakika sonra (pH düşürücüden sonra 20 dakika) suya girin; klor, brom veya şoktan sonra önce yeniden test edin. Klor 5 ppm veya brom 6 ppm üzerindeyse bekleyin ve bir iki saat sonra yeniden test edin; klor 10 ppm veya brom 8 ppm üzerindeyken ya da pH 7,0 altında veya 7,8 üzerindeyken asla suya girmeyin. Klor 3 ppm (brom 4) altındaysa önce dezenfektan ekleyin; pH 7,0 ile 7,2 arasındaysa önce pH’ı yükseltin; CYA 40 ppm üzerindeyse suyu boşaltıp yeniden doldurun. Spa havuzu sınırları CDC önerilerine ve EPA ürün etiketlerine dayanır.
“Önce diklor, sonra çamaşır suyu” yöntemi
Birçok deneyimli kullanıcı bu yöntemi tercih eder, çünkü dolum boyunca CYA yükselmeden biraz CYA’nın sağladığı kararlılığı verir.
- Yeni bir dolumdan sonra alkaliniteyi ve pH’ı dengeleyin, ardından günlük ve kullanım sonrası dozlar için diklor kullanın.
- Ne kadar diklor eklediğinizi takip edin. Diklordan gelen her 1 ppm FC yaklaşık 0,9 ppm CYA ekler. Toplamda yaklaşık 33 ppm FC’lik diklor eklediğinizde CYA yaklaşık 30 ppm olur. (Uygulama sizin için toplamı tutar.)
- Dolumun geri kalanı için sıvı klora veya katkısız çamaşır suyuna geçin. CYA eklemez.
- Mümkünse CYA’yı test edin ve suyu zamanında boşaltın. Spa havuzu ne sıklıkla boşaltılmalı rehberine bakın.
Neden her zaman diklor değil? CYA sürekli yükselir, dolayısıyla gereken klor da sürekli yükselir; ta ki su yanıt vermeyi bırakıp erken boşaltılması gerekene kadar.
İlk günden itibaren çamaşır suyu (stabilizatörsüz) gayet iyi bir seçimdir ve CDC’nin spa havuzları için önerdiği de budur. Klor CYA yokken en hızlı çalışır, ancak spa havuzunda, özellikle kapak açıkken veya güneşte, daha hızlı da azalır; bu yüzden her kullanımdan önce test edin ve daha sık takviye yapın. Spa Calc’ta “Klor: yalnızca çamaşır suyu, stabilizatörsüz” seçeneğini seçin. Hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, kimse suya girmeden önce serbest klor en az 3 ppm olmalıdır.
Kullanım sonrası doz
Kirleticileri insanlar getirir; bu yüzden klor ihtiyacı takvimi değil, kullanımı izler.
- Bir kullanımdan sonra kullanıcıların tükettiğini karşılayacak kadar klor ekleyin. Daha fazla kişi ve daha uzun kullanım daha fazlasını gerektirir.
- Doz verdikten 15–30 dakika sonra veya bir sonraki kullanımdan önce test edin ve bir dahaki sefere kullanım sonrası miktarı ayarlayın.
- Birkaç hafta içinde kaydınız spa havuzunuzun kendi düzenini gösterir; örneğin “2 kişi, 20 dakika → yaklaşık 2 ppm tüketildi”.
Spa Calc’ın kullanım sonrası önerisi, bir kullanımın ne kadar tükettiğine dair temkinli bir tahminle başlar; kaydınız spa havuzunuzun gerçek düzenini gösterir ve bir sonraki kullanımdan önceki test her türlü eksikliği yakalar.
Başlangıç kloru (yeni dolum)
- Doldurun (akrilik spa havuzlarında filtre yuvasından) ve ısıtmaya başlayın.
- Dolum suyunu test edin. Önce alkaliniteyi (çoğu zaman yaklaşık 50–80 ppm’e), ardından pH’ı yaklaşık 7,4–7,6’ya ayarlayın.
- Hesaplayıcıyı kullanarak 3–5 ppm’e ulaşmak için diklor (veya stabilizatörsüz çalışıyorsanız çamaşır suyu) ekleyin.
- Karışması için kapak açıkken jetleri birkaç dakika çalıştırın.
- İlk kullanımdan önce test edin.
Dolum suyunda metaller varsa (kuyu suyu) klorlamadan önce bir metal tutucu (sekestran) kullanmayı düşünün. Klor çözünmüş demir veya bakırı görünür hale getirebilir.
Klorla şok uygulamak
- Klorlu şok, birikmiş kirleticileri oksitleyen daha büyük bir dozdan ibarettir. Birçok kullanıcı haftada bir ve yoğun kullanımdan sonra şok uygular. Yaygın bir yaklaşım, hesaplayıcının şok modunu kullanarak FC’yi kısa bir süre için normalin epey üzerine çıkarmaktır.
- Klorsuz şok (aktif oksijen, MPS) kloru yükseltmeden oksitler. Sonrasında kısa sürede suya girilebilir, ancak dezenfekte etmez ve DPD testlerinde “bağlı klor” olarak görünebilir.
- Klor normal aralığınıza dönene kadar suya girmeden önce bekleyin. Spa havuzunda şok: ne kadar beklenmeli rehberine bakın.
Klor çok mu yüksek?
Küçük bir spa havuzunda fazlasını eklemek kolaydır. Serbest klor normal aralığınızın epey üzerindeyse:
- Klor yeniden 5 ppm veya altına inene kadar suya girmeyin ve 10 ppm üzerinde asla girmeyin.
- Kapağı açın ve jetleri çalıştırın. Isı, havalandırma ve ışık klorun dağılmasına yardımcı olur; çoğu zaman birkaç saat içinde.
- Bir sonraki kullanımda daha fazla eklemeyin. Aralığa inmesini bekleyin, sonra normal kullanım sonrası dozlara geri dönün.
- Aşırı yüksekse suyun bir kısmını boşaltın, temiz suyla yeniden doldurun ve yeniden dengeleyin.
- Bir dahaki sefere dozu tartın. Yukarıdaki 1 ppm başına tablo bunu kolaylaştırır.
Sık yapılan hatalar
- Havuz için satılan triklor tabletleri kullanmak. Asidiktirler ve çok fazla CYA eklerler; spalar için yanlış seçimdir.
- Kapakla doz vermek. Ürünler ve konsantrasyonlar farklıdır. Tartın veya mililitreyle ölçün.
- pH ve alkaliniteyi göz ardı etmek. Yüksek pH kloru daha az etkili kılar, bulanıklığa ve kirece yol açar.
- Şişme model hacmini tahmin etmek. “4 kişilik” spa havuzları litre olarak çok farklıdır. Modelinizin değerini kullanın.
- Kimyasalları karıştırmak. Jetler çalışırken her seferinde birini ekleyin ve ürünleri suya girmeden önce asla birleştirmeyin.
Hesapla uğraşmadan dozu alın
Spa Calc, spa havuzunuz ve ürününüz için klor dozunu gram, ölçek veya mililitre olarak verir. Diklor toplamınızı takip eder ve çamaşır suyuna ne zaman geçeceğinizi söyler. Kullanım sonrası bir takviye önerir ve “suya girmeye hazır mı” kontrolü değerlerinizi suya girme aralığıyla karşılaştırır: şimdi girin, bekleyin veya önce bunu ekleyin.
Tek spa havuzu mu? Tüm özellikler ücretsiz. Hesap yok, reklam yok ve iCloud yedekleme dahil.
Güvenlik
- Kimyasalları çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerlerde saklayın ve değerler yeniden aralığa girene kadar onları sudan uzak tutun.
- Kimyasalları asla karıştırmayın. Asit ile kloru asla birlikte eklemeyin: karıştırılmaları zehirli klor gazı açığa çıkarır.
- Kimyasalı suya ekleyin, asla kimyasalın üzerine su eklemeyin.
- Kimyasalları ağzı kapalı olarak serin ve kuru bir yerde, birbirinden ayrı saklayın.
- Ürün etiketini okuyun ve talimatlarına uyun. Etiket her zaman önceliklidir.